Όλοι οι Χιώτες έχουμε ακούσει από διηγήσεις των πατεράδων και των παππούδων μας και ο ιστορικός έχει αναλυτικά και παραστατικότατα περιγράψει τους σκληρούς αγώνες μιας ολιγομελούς ομάδας φωτισμένων αστών, με επικεφαλής τον Καλλιμασιώτη γιατρό Γεώργιο Σταγκούλη, που οδήγησαν στην ίδρυση της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου.
Η αιτία για τους αγώνες αυτούς δεν ήταν άλλη από την άγρια καταλήστευση του μόχθου του μαστιχοπαραγωγού από τους κερδοσκόπους-τοκογλύφους και τους τοπικούς αντιπροσώπους τους, τους <<πράττες>>, οι οποίοι και αγόραζαν την εσοδεία του - αν ήθελαν, όση ήθελαν και όποτε ήθελαν - και πλήρωναν αυτόν, όταν ήθελαν και όσο ήθελαν.
Το 1938 όλα άλλαξαν με την ψήφιση του αναγκαστικού νόμου <<περί ιδρύσεως της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου>>. Σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο και σε πολύ αδρές γραμμές ο παραγωγός υποχρεούται να παραδίδει όλη την παραγωγή του και να αμείβεται γι’ αυτήν με τους όρους και τις προϋποθέσεις, που ο ίδιος μέσω των αντιπρόσωπων του, θέτει, καθώς εκείνος είναι, που εκλέγει ελεύθερα την διοίκηση του, την οποία και δύναται να ανακαλεί. Ακολούθως η Ελληνική πολιτεία κατοχύρωσε την ίδρυση και λειτουργία αναγκαστικών συνεταιρισμών σε ακόμη ανώτερο νομοθετικό επίπεδο, στο σύνταγμα των Ελλήνων (Άρθρο 12, παράγραφος 5).
Με την πάροδο του χρόνου η Ένωση μας μετεξελίχτηκε – και εξακολουθεί να εξελίσσεται -, σταθερά και προοδευτικά, από απλή αποθήκη μαστίχας σε υγιή, ισχυρό, πολυπρόσωπο, κερδοφόρο επιχειρηματικό όμιλο, με την θυγατρική της εταιρεία εισηγμένη στο χρηματιστήριο αξίων Αθηνών, με διαρκή παρουσία στα ελληνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή οικονομικά, επιχειρηματικά, επιστημονικά, κοινωνικά και πολιτιστικά fora, και κατέστη παράδειγμα προς μίμηση για τον επιχειρηματικό, συνεταιριστικό και παραγωγικό κόσμο της χώρας.
Ο μαστιχοπαραγωγός, αντίστοιχα, από παρίας της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, αναβαθμίσθηκε – και εξακολουθεί να αναβαθμίζεται – σε υπολογίσιμη οικονομική, κοινωνική και πολιτική οντότητα, και σήμερα αντιμετωπίζεται πλέον τουλάχιστον ως «ίσος προς ίσον» με τον έμπορο, το δημόσιο υπάλληλο, τον τεχνοκράτη και τον πολιτικό.
Σήμερα όμως για πρώτη φορά μετά από 78 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας και προσφοράς της Ένωσης μας στην τοπική και εθνική οικονομία, τίθεται επιτακτικά το ζήτημα της άρσης της αναγκαστικότητας του συνεταιρισμού, με αφορμή την προσφυγή και δικαίωση, σε πρώτο βαθμό, από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ορισμένων ιδιωτών, που προσέφυγαν σε αυτό, στρεφόμενοι κατά της αντίστοιχης ρύθμισης για τον αναγκαστικό συνεταιρισμό οινοπαραγωγών Σάμου.

















