Σάββατο, 8 Μαΐου 2021

Η Μεσαιωνική Καλαμωτή του 17ου - 18ου ΑΙΩΝΑ .του Γεωργίου Ιων. Δαμαλά

 


Το νέο αυτό βιβλίο για την Καλαμωτή με συγγραφέα τον Γεώργιο Ιων.Δαμαλά και αποκλειστικό χορηγό τον Σταμάτιο Αλ. Λεράκη,φιλοδοξεί να φωτίσει πλευρές της αγροτικής οικονομικής και κοινωνικής ζωής ενός τυπικού Μαστιχοχωρίου της Χίου, 300 και πλέον χρόνια πριν,μέσα από το πρωτογενές πολιτισμικό υλικό των νοτοριακών Κωδίκων.

Οι νοτοριακοί αυτοί  Κώδικες δεν παρατίθενται ασύνδετα και αποσπασματικά αλλά εντάσσονται δημιουργικά μεσα στο χωροχρονικό πλαίσιο  που δημιουργούν από την μια πλευρά τα Μεσαιωνικά Καστροχώρια - δημιουργήματα κι αυτά της μοναδικότητας της παραγωγής της μαστίχας στη νότια Χίο - και από την άλλη η πρωτόγνωρη ανάπτυξη του θεσμού της Κοινότητας στη συγκεκριμένη περίοδο απόρροια των προνομιακών ορισμών της Οθωμανικής Διοίκησης στους καλλιεργητές του σχίνου.

Το παρόν πόνημα αποτελεί μια πρωτότυπη εργασία στον βαθμό που μέχρι σήμερα δεν έχουν γίνει ανάλογες προσπάθειες για την περιοχή της νότιας Χίου, αναδεικνύει την προοπτική και τις δυνατότητες που υπάρχουν για την άντληση ιστορικών πληροφοριών από τη συστηματική αποδελτίωση των νοταριακών Κωδίκων των Μαστιχοχωρίων κι αναγορεύει την καλλιέργεια και την παραγωγή της μαστίχας σε καθοριστικό και διαχρονικό παράγοντα διαμόρφωσης χωροταξικών μεταβολών, πολεοδομικής οργάνωσης συνθηκών ζωής και παραγωγής λαϊκού πολιτισμού στην ευαίσθητη και προνομιακή αυτή περιοχή της Χίου.

Το έργο αυτό είναι δομημένο σε τέσσερα κεφάλαια.

 Στο πρώτο κεφάλαιο δίνονται αρχικά επιγραμματικές πληροφορίες για την καλλιέργεια του μαστιχόδενδρου και της χρήσης της μαστίχας, Στην συνέχεια ακολουθεί μια ιστορική διαδρομή του ρόλου που διαδραμάτισε  από την αρχαιότητα το πολύτιμο προϊόν της μαστίχας στη ζωή των Μαστιχοχωρίων από την αρχαιότητα μέχρι και τις μέρες μας,περνώντας μέσα από τους διάφορους κατακτητές που κατά καιρούς κατέλαβαν το νησί της Χίου και αναφέροντας τις πολιτισμικές  προεκτάσεις της κατοχής και της εκμετάλλευσης υης μαστίχας. Έπονται οι λόγοι δημιουργίας των μεσαιωνικών καστροχωρίων σε άμεση συσχέτι που περιέχουνση με την απρόσκοπτη και ασφαλή παραγωγήτης μαστίχας και την περιφρούρηση της από εξωτερικούς[ πειρατικές επιδρομές] και εσωτερικούς [κλοπή και λαθραία εξαγωγή του προϊόντος } κινδύνους.Η πολεοδομική οργάνωση των Μαστιχοχωρίων και η αρχιτεκτονική δομή και λειτουργικότητα των κατοικιών ολοκληρώνει το πρώτο Κεφάλαιο με μια μικρή διαφορά στις ιδιαιτερότητες της Καλαμωτής.

Στο δεύτερο Κεφάλαιο γίνεται μια ολοκληρωμένη παρουσίαση των δομικών χαρακτηριστικών των Κωδίκων της Χίου με βάση τα κατασκευαστικά στοιχεία, τον τρόπο γραφής,τη γλώσσα,το περιεχόμενο,τη σημασία και τη χρησιμότητα τους στη μελέτη της σύγχρονης ιστορίας της Χίου. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους Κώδικες της Καλαμωτής σχετικά με το είδος των δικαιοπραξιών που περιέχουν.

Στο τρίτο Κεφάλαιο γίνεται εκτενής αναφορά στη δομή και τη διάρθρωση του θεσμού της Κοινοτικής Αυτοδιοίκησης των Μαστιχοχωρίων για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Παρουσιάζονται και αναλύονται οι δυο πυλώνες του θεσμού της Κοινοτικής Αυτοδιοίκησης, η Κοινότητα και το Κοινό των Μαστιχοχωρίων,καθώς και οι μεταξύ τους αμφίδρομες και αλληλοσυμπληρούμενες σχέσεις για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των Μαστιχοχωρίων και την προστασία  τους από τις αυθαιρεσίες της Οθωμανικής Διοίκησης και την απειλή που συνιστούσαν οι πειρατικές επιδρομές.Τα γενικά και ειδικά προνόμια που απολάμβαναν οι  Μαστιχοχωρίτες οι φορολογικές υποχρεώσεις τους προς τον Οθωμανό κατακτητή καθώς και ο ευεργετικός και εξισορροπητικός ρόλος που διαδραμάτιζε η Εκκλησία στις κοινωνικές σχέσεις τους αναφέρονται και σχολιάζονται στο Κεφάλαιο αυτό.

Στο τέταρτο Κεφάλαιο παρουσιάζεται μια μεγάλη και αντιπροσωπευτική συλλογή νοταριακών πράξεων και χρονογραφικών σημειώσεων { ενθυμήσεων ] της Καλαμωτής, οι οποίες αναλύονται και αλληλοσχετίζονται παράλληλα και υπό το πρίσμα των τριών πρώτων Κεφαλαίων του παρόντος πονήματος επιχειρείται η θεμελίωση βασικών συνιστωσών της αγροτικής,οικονομικής και κοινωνικής ζωής του χωριού για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Το πλήθος η ποικιλία και ο πλούτος του διαθέσιμου νοταριανού υλικού επιτρέπουντη διαμόρφωση μιας ξεκάθαρης και επαρκούς αλλά όχι ολοκληρωμένης άποψης για την κοινοτική και ιδιωτική ζωή του χωριού,υην οποία θα προσπαθήσουμε να αποκρυσταλλώσουμε στον Επίλογο,μέσα από ένα εικονικό ταξίδι μιας ομάδας σύγχρονων κατοίκων του χωριού στην Καλαμωτή του 17ου αιώνα.

Το συγκεκριμένο  έργο εκδόθηκε υπό την αιγίδα του Συλλόγου Χίων Κηφισιάς και βορείου Αττικής το 2020. Πηγή Χιακό Βήμα.


Παρασκευή, 7 Μαΐου 2021

Ένας πρωτοπόρος Ευρωπαίος αγρότης στη Νότια Χίο. Άρθρο του εκπαιδευτικού Κώστα Προμπονά

 


Ο Ιάκωβος Φιστές είναι ο ορισμός του Χιώτη δαιμόνιου επιχειρηματία. Αυτοδημιούργητος, με ρίζες Καλαμωτούσικες κατάφερε να έχει έδρα το Πυργί που όπως γνωρίζουν οι παροικούντες εν Ιερουσαλήμ ερίζει για τα πρωτεία λόγω αγροτικής έκτασης, λόγω πληθυσμού, λόγω παραγωγής μαστίχας.

Ο Άκης, όπως όλοι αγαπάμε να τον αποκαλούμε, κατάφερε να γίνει statesman γιατί μπόρεσε να ξεπεράσει την παραπάνω προκατάληψη του «οὐ γὰρ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρείταις» και να καινοτομήσει. Νοικιάζοντας αρχικά ένα απλό καφενείο στο «Λιβάδι» το μετέτρεψε στην θρυλική «Στοά» και εξελίχθηκε βαθμιαία στον  Master of ceremonies των λαϊκών πανηγυριών του νησιού. Έφερε μέχρι και την Χαρά Βέρα σε μια Πρωτομαγιά και έγινε χαμός!

Κάποιοι κομψευόμενοι, οπαδοί της υψηλής κουλτούρας, από το αστικό σαλόνι τους θα καγχάσουν αλλά όσοι ξυπνούν από τις 3 το πρωί για να συλλέξουν την μαστίχα, αυτό το πολύτιμο εξαγωγικό προϊόν της χώρας, θα με καταλάβουν: «Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος!»

Σήμερα, Πέμπτη, γιόρταζε ο πολυταλαιπωρημένος Ιώβ ο πολύαθλος που μάλλον πρέπει να ανακηρυχθεί προστάτης της γεωργίας του μέλλοντος, μιας επισφαλούς πια δραστηριότητας: Ας θυμηθούμε τον όψιμο παγετό που κατέστρεψε την χιώτικη πατάτα, ξέρανε ακόμη και τα κρεμμύδια και αφάνισε την παραγωγή σταφυλιών σε αιωνόβιους αμπελώνες με γηγενείς ποικιλίες δίπλα στη θάλασσα, όπως το αμπελάκι της κας Ευγενίας στα Κάτω Φανά.

Αργά το απόγευμα, μετά την φύτευση  άνυδρης ντομάτας στο Πυργί, η ασυνήθιστη εικόνα της βόσκησης προβάτων μού αποκάλυψε πώς ένας πανέξυπνος επιχειρηματίας, που δημιουργεί πολλές θέσεις απασχόλησης, μπορεί να αποτελεί πρότυπο πατριώτη και Ευρωπαίου Αγρότη. Αυτή την περίοδο διεξάγεται μια μεγάλη συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο των Βρυξελλών για την γεωργία στην Ευρώπη των παιδιών μας.

Ουσιαστικά είναι μια μεγάλη αναμέτρηση ανάμεσα στους τεχνοκράτες επιστήμονες και τους αγρότες.

Οι μεν θέλουν βιοποικιλότητα, απαλλαγή από την γλυφοσάτη, ελαφρά άρωση ώστε να υπάρχει χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, οι Ευρωπαίοι αγρότες πάλι λένε πώς αν γίνουν αυτά καταστρέφονται οικονομικά σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία . Ποιος θα κερδίσει άγνωστο , η σημερινή Ευρωπαϊκή Επιτροπή όμως έχει εκφράσει την ισχυρή δέσμευση υπέρ της βιοποικιλότητας.

Στην Ελλάδα η συζήτηση δεν έχει καν ξεκινήσει και όπως μπορούμε να φανταστούμε οι αγρότες θα υποστούν μέτρα, σωστά μεν- αυταρχικά δε, που δεν έχουν προλάβει να κάνουν ιδιοκτησία τους. Περίπου το ίδιο έγινε και με την αλιεία, όπου οι βόρειες χώρες (με την πολύ χαμηλή βιοποικιλότητα…) αποφάσισαν τις ποσοστώσεις για τον ερυθρό τόνο και τελικά την πληρώνει ο Καλύμνιος που μπορεί να ψαρέψει μόνο λίγες μέρες τόνο και μετά  βλέπει τα κοπάδια να σαλτάρουν μπροστά στο καΐκι..!

Ο Άκης λοιπόν, χθες που ήμουν χωμένος μέχρι τον λαιμό στα αγριόχορτα προσπαθώντας να κόψω δυο αγκινάρες, σταμάτησε με το τρακτέρ-έχει φυτέψει φέτος πολλές χιλιάδες μαστιχόδεντρα- και μου λέει: «Να φέρω τα πρόβατά μου να καθαρίσουμε το χωράφι;» Δυστυχώς είχα χάσει τα κλειδιά της πόρτας, το χωράφι ήταν μιας καλής γειτόνισσας που μένει στην Αθήνα.

Σήμερα, σε ένα άλλο χωράφι, στο γόνιμο για αιώνες Σταυρί, στον κάμπο του Γαλάτη, τα πρόβατα του Φιστέ είχαν πιάσει δουλειά, καταφέρνοντας με τον πιο οικολογικό και αειφόρο τρόπο την εξαφάνιση των ζιζανίων. Ζητήστε από τον Άκη μια εμπειρογνωμοσύνη που απαντά στα βασανιστικά επίδικα ζητήματα μιας ανταγωνιστικής γεωργίας, εξειδικευμένης, εξωστρεφούς, ονομασίας προέλευσης, με μια χιώτικη λύση: Tην φυλή του Χιώτικου πρόβατου.Πηγή  Αλήθεια.




 
 
 

Πέμπτη, 6 Μαΐου 2021

Τα Κρεοπωλεία κάποτε στην Καλαμωτή

 


                                                                                     Μανώλης Φιστές

Αστυφιλία και κρίση. Οι δυο μεγάλοι εχθροί των χωριών. Εκατοντάδες χωριά ανά την Ελλάδα βλέπουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, τη ζωντάνια να χάνεται από τις πλατείες, τα μαγαζιά να κλείνουν.

Στην Καλαμωτή την δεκαετία του 1950 και 60 υπήρχαν 4 κρεοπωλεία,των αείμνηστων Ξενοφών Δαμαλά και Μανώλη Φιστέ ο οποίος  με την αγάπη που είχε για το λειτούργημα του Κρεοπώλη,το ήθος, το μεράκι και την συνεχή ανταμοιβή από τους ευχαριστημένους πελάτες του οδήγησε ως φυσική συνέπεια να το διαδεχθούν τα  παιδιά του Μιχάλης και Ιάκωβος με ένα μεγάλο όνειρο......Να συνεχίσουν την οικογενειακή παράδοση. Την σκυτάλη την πήρε ο Μανώλης Φιστές τρίτη γενιά ο οποίος πέθανε σε ηλικία 62 ετών

.Έκτοτε ήλθε στην Καλαμωτή από τα Αρμόλια ο αείμνηστος Ισίδωρος Αμαρτωλός μαζί με τον γιο του Χρήστο .και άνοιξαν Κρεοπωλείο το οποίο έκλεισαν πριν μερικά χρόνια .Η μεγάλη διείσδυση στην αγορά των πολυεθνικών πολυκαταστημάτων { SOUPER MARKET } που διαθέτουν τμήμα κρεοπωλείου ανάγκασαν να κλείσουν τα κρεοπωλεία στα χωριά.

 








ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ



 
Εκ μέρους της οικογένειας της Σουλτάνας Καπού ευχαριστούμε όλους τους συγχωριανούς για τα καλά τους λόγια και την συμμετοχή στο πένθος μας.

Οικογένεια

Τρίτη, 4 Μαΐου 2021

Έφυγε ο Παρασκευάς Ρούσος του Γεωργίου από την Καλαμωτή.

 


Aπεβίωσε στην Αθήνα σε ηλικία 85 ετών 2021 ο Παρασκευάς Ρούσος του Γεωργίου από την Καλαμωτή.
 
Η εξόδιος ακολουθία θα γίνει την Τετάρτη 5 Μαϊου 2021 ώρα 11.30 στο Κοιμητήριο του Αγίου Βασιλείου στο Περιστέρι.
 
Παρακαλούνται όσοι τιμούν την μνήμη του να προσευχηθούν για την ανάπαυση της ψυχής του γιατί λόγω Κορονοϊού είναι αδύνατον  να τον συνοδεύσουν στην τελευταία του κατοικία .
 
Τον Παρασκευά τον θυμάμαι στην γειτονιά της πάνω πόρτας στα  παιδικά μου χρόνια και τα μερικά καλοκαίρια που ερχόταν με την οικογένεια του για διακοπές στην Καλαμωτή. Ήταν άριστος οικογενειάρχης, καλόκαρδος, με ευγένεια ψυχής και αγνά αισθήματα. Ήταν άνθρωπος γλυκύτατος, γεμάτος καλοσύνη, σεμνός και έντιμος.

Το άκουσμα του θανάτου του στο χωριό λύπησε τους συγχωριανούς του και ο όσους τον γνώριζαν. Στην σύζυγο του, στα παιδιά του και στους συγγενείς, εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.
 
Ας είναι αιώνια η μνήμη του και αναπαυμένη η ψυχή του.

Εκδρομή στην Κώμη του Γυμνασίου Καλαμωτής το 1958



Καθηγητές, από αριστερά Κώστας Παντελάρας,-άγνωστος,-Μαϊστρος Ιωάννης,-Γάλάτουλας Θεόδωρος,-Τάτσης Ιωάννης.

Πίσω από τη φωτογραφία γράφει: φώτο-Μαΐστρος εικοσιοκτώ Οκτωβρίου χίλια εννιακόσια πενήντα οκτώ, πρέπει να τραβήχτηκε περίπου εκατό μέτρα πίσω από την παραλία της κώμης στη νότια Χίο. οι μαθητές είναι από το γυμνάσιο Καλαμωτής, οι περισσότεροι γεννημένοι το σαράντα-σαραντα ένα στην Καλαμωτή και τα γύρω Μαστιχοχώρια. είναι στην τελευταία τάξη του τότε εξατάξιου γυμνασίου, στην πρώτη σειρά κάθονται οι καθηγητές τους. πήγαν εκδρομή στην Κώμη, τους ακολούθησε και ο φωτογράφος που ήταν και ο φωτογράφος όλης της νότιας Χίου για δεκαετίες. 

Η σφραγίδα του πίσω από κάθε φωτογραφία είναι μαρτυρία για εκείνα τα χρόνια. όμως εικοσιοκτώ Οκτώβρη οι μαθητές έκαναν παρέλαση στην πλατεία της Καλαμωτής με ομοιόμορφη στολή, πως βρέθηκαν μετά στην Κώμη τέσσερα χιλιόμετρα μακριά; ρώτησα το Μιχάλη Μαΐστρο, γιό του Γιώργου «θάνε δυο-τρεις μέρες πριν ή πιο ύστερα, τότε τραβούσαμε κάθε μέρα φωτογραφίες στα χωριά, πολύ δουλειά, στο τέλος της βδομάδας τις εμφανίζαμε και τις τυπώναμε και η μάνα μου χτύπαγε τη σφραγίδα σε όλες την ίδια μέρα, που να κάθεσε να ξεχωρίζεις πότε ήταν τραβηγμένη η κάθε μια.

Τότε εμφανίζαμε με πολύ καλά χημικά, τα φτιάχναμε μοναχοί μας, το χαρτί είναι έξι επί εννιά άκφα, άκφα είναι και η μηχανή, την αγόρασε ο πατέρας μου από τον Στακναρίδη το πενήντα έξι χίλιες οκτακόσιες δραχμές, ήτανε λεφτά κείνη την εποχή, εξακόσια φράγκα ήταν. Πηγή Γιάννης Κωσταρής.



Η Φωτογραφία είναι το πάθος μου έλεγε ο αείμνηστος Γεώργιος Μαϊστρος, είναι ένας τρόπος έκφρασης.

Κάθε στιγμή στην ζωή μας είναι μοναδική...

Αυτός που θα τις καταγράψει είναι τυχερός.

 

Όταν δεις ανθρώπους ευχαριστημένους από το τελικό αποτέλεσμα έχεις μια γλυκιά ικανοποίηση για την δουλειά που έκανες , έχοντας γίνει και εσύ  ένα κομμάτι τις ζωής τους...ζεις μαζί τους, μεγάλες στιγμές χαρίζοντας αυτές τις  στιγμές σε εικόνες..





Σάββατο, 1 Μαΐου 2021

Tο μήνυμα της Ανάστασης του Θεανθρώπου

 



Tο μήνυμα της Ανάστασης του Θεανθρώπου μπορεί να μας γεμίσει με προσδοκία, αισιοδοξία και ελπίδα παρά τις όποιες δυσκολίες που αντιμετωπίζομαι.

Η Ανάσταση του Κυρίου είναι μήνυμα αγάπης προς το συνάνθρωπο και ελπίδας για τη ζωή, που μέσα από τις δυσκολίες ανασταίνεται, αξίες διαχρονικές και τόσο επίκαιρες. 

Ο συμβολισμός της μεγαλύτερης γιορτής της Χριστιανοσύνης μας διδάσκει πως όσο σκληρά κι αν δοκιμαζόμαστε, αν σταθούμε με δύναμη, αλληλεγγύη στο συνάνθρωπο, πίστη και αισιοδοξία, θα βρούμε τη διέξοδο από τη δεινή δοκιμασία.

Εύχομαι το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης να φέρει την άνοιξη στις καρδιές όλων μας, αλλά και την πρόοδο και την ευημερία στον τόπο μας.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

Τελέστηκε η περιφορά του Επιταφίου στην Καλαμωτή

 


Τελέστηκε η περιφορά του Επιταφίου στην Καλαμωτή στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής.

Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα μέτρα κατά της διασποράς του κορονοϊου, φέτος οι λιτανείες πραγματοποιήθηκαν στον προαύλιο χώρο των ναού χωρίς να ακολουθούν οι πιστοί την πομπή ενώ προσκύνημα γίνεται εκτός των ναού.

Πρωτομαγιά 2021: Πότε μετατίθεται η αργία

 



Ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εργασίας η μέρα στην οποία μετατίθεται η υποχρεωτική αργία της 1ης Μαΐου.

Αποφασίστηκε και ανακοινώθηκε η μέρα στην οποία μεταφέρεται η υποχρεωτική αργία της Πρωτομαγιάς, η οποία φέτος, ημερολογιακά, πέφτει το Μεγάλο Σάββατο.

Ωστόσο, με απόφαση του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστή Χατζηδάκη, η υποχρεωτική αργία της 1ης Μαΐου 2021 μετατίθεται για την Τρίτη 4 Μαΐου 2021, όπως αναφέρεται και στη σχετική ανακοίνωση του υπουργείου.

Παρασκευή, 30 Απριλίου 2021

EYΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΥΡΓΟΥΣΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ "ΤΟ ΠΥΡΓΙ ΧΙΟΥ"

 


Η πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΥΡΓΟΥΣΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ "ΤΟ ΠΥΡΓΙ ΧΙΟΥ", εύχονται η επερχόμενη Ανάσταση του Κυρίου να σημάνει και το τέλος της πανδημίας και της κρίσης που βιώνουμε, να βγούμε όλοι νικητές, να γυρίσουμε στην καθημερινότητα και τη ζωή μας!

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ, ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ και ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!

Με εκτίμηση για το ΔΣ
η πρόεδρος :Μαρία Μπρη Παπαμακαρίου