Η καθημερινή ζωή των κατοίκων στην Καλαμωτή κατά τον 18ο αιώνα

 Η καθημερινή ζωή των κατοίκων στην Καλαμωτή κατά τον 18ο αιώνα περιστρεφόταν γύρω από την καλλιέργεια της μαστίχας, την οχυρωμένη αρχιτεκτονική του οικισμού και την κοινωνική οργάνωση υπό την Οθωμανική διοίκηση (κατά την οποία το χωριό λειτουργούσε και ως διοικητικό κέντρο των Μαστιχωρίων). 

Οι βασικές πτυχές της ζωής εκείνη την εποχή περιλαμβάνουν:

 Η κύρια ασχολία των κατοίκων ήταν η παραγωγή μαστίχας, η οποία αποτελούσε πηγή πλούτου αλλά και αυστηρού ελέγχου. Η διαδικασία του «κεντήματος» των σχίνων και της συγκομιδής καθόριζε τον ετήσιο ρυθμό ζωής και τις αγροτικές εργασίες όλης της οικογένειας.

Εκτός από τους σχίνους, οι κάτοικοι καλλιεργούσαν μικρές εκτάσεις για επιβίωση (σιτηρά, εσπεριδοειδή, λαχανικά) και διατηρούσαν οικόσιτα ζώα. Πληροφορίες για τις οικονομικές συναλλαγές, τα προικιω σύμφωνα, τις αγοραπωλησίες γης και τα χρέη της εποχής διασώζονται στα αρχεία και τους νοταριακούς κώδικες του χωριού, όπως καταγράφονται σε ιστορικές μελέτες (π.χ. έργα του Γεωργίου Δαμαλά). 

Η κοινωνία ήταν αυστηρά δομημένη, με ισχυρούς δεσμούς συγγένειας, γειτονιάς και ενορίας. Τα ήθη και τα έθιμα συνδέονταν στενά με το θρησκευτικό εορτολόγιο και τον κύκλο της ζωής (γέννες, γάμοι, κηδείες).

 Κατά την Τουρκοκρατία, η Καλαμωτή δεν ήταν ένα απλό χωριό, αλλά λειτουργούσε ως διοικητικό κέντρο της περιοχής των Μαστιχωρίων, συγκεντρώνοντας τοπικούς άρχοντες, προεστούς και εκπροσώπους της κοινότητας. 

 Το χωριό είχε διατηρήσει τον κλειστό, αμυντικό πολεοδομικό του ιστό από την εποχή της Γενουατοκρατίας. Τα σπίτια ήταν ψηλά, πέτρινα, με συνεχόμενους εξωτερικούς τοίχους που σχημάτιζαν ένα είδος οχυρωματικού περιβόλου (καστροπολιτεία) για προστασία από τις πειρατικές επιδρομές.

Στενά και σκεπαστά σοκάκια (τα λεγόμενα «στενάδες»), μικρές εκκλησίες σε κάθε γειτονιά και οργανωμένα συστήματα αποστράγγισης χαρακτήριζαν τον οικισμό, προσφέροντας ασφάλεια αλλά και μια συμπαγή κοινοτική ζωή. 

Κατά τον 19ο αιώνα, η Καλαμωτή Χίου γνώρισε τη μεγαλύτερη οικονομική και διοικητική της ακμή ως η πρωτεύουσα των Μαστιχοχωρίων, πριν πληγεί καίρια από τον καταστροφικό σεισμό του 1881. Η ιστορία της κατά τη διάρκεια αυτού του αιώνα καθορίστηκε από την οθωμανική διοίκηση, την εμπορική ευημερία και τις μεγάλες φυσικές και ιστορικές δοκιμασίες του νησιού.